200 asa zou niet snel genoeg zijn om de hockeymeisjes te bevriezen die aan de overkant van het terras in de Beethovenstraat in de richting van het WTC fietsten. Het was nogal somber op die Zondagochtend 11 September. Het zou een dag voor inkeer en reflectie worden. Met het onmiskenbare geluid van een Porsche accelereerde inderdaad een 911 de hoek om, te snel om die te schieten. 'Die komt uit een andere wereld,' zei de man naast mij. 'Worden ze na 911 nog wel verkocht, vraag ik me af. Worden ze überhaupt nog wel verkocht zulke auto's?'
'Na 911 is de markt leeggelopen, auto's mochten als het ware geen objecten meer zijn waarvoor je veel geld op het spel zette.'
De dromen over de volgende auto, die het bewijs zoud zijn van de behaalde resultaten in de succesvolle de carrière, veranderden in nachtmerries. De carrièrebouwers waren het beeld van hun in de stijgende lijn bewegende positie kwijtgeraakt en konden die niet verbeelden met nieuwe wielen die het bewijs zouden zijn van de opgaande lijn. Velen hielden hun adem in.Je kon niet meer dromen van bonussen en een nieuw model met een spoiler terwijl hele businesses in elkaar klapten en vrijwel geheel verdwenen.
In de autoadvertenties valt niets meer te beleven.
'Wie ziet zichzelf nog in zo'n auto rijden?' vroeg mijn buurman. 'Want daar draait het toch om is het niet? Dat je een boeiender wereld wil binnen rijden dan waar je zelf in rond rijdt? Een wereld die spannender is, ontzagwekkender, romantischer, vervuld van schoonheid, ook beheerste eenzaamheid. Er worden ook bijna alleen maar advertenties geplaatst met aanbiedingen, er valt niets meer in te beleven.'
'Wat rijdt u voor een auto?' vroeg ik. De man keek melancholiek naar het kruispunt.
'Een Rover 75. Na het contract heb ik 'm overgenomen van de lease-maatschappij omdat de fabriek nu failliet is. Daarvoor reed ik BMW.'
'De ultieme rijmachine, hoe kwam dat zo?'
'Na de introductie verscheen de 75 overal op de abri's en ik werd geïntrigeerd. Ik reed in de fijnste auto van de wereld dus reed ik gewoon door. Intussen had ik al wel gehoord dat de 75 een enorm succes was, en opmerkelijk genoeg ook onder BMW-rijders. Toen kwamen de advertenties. Dubbele pagina's met heel opmerkelijke achtergronden waardoor ik me erg aangesproken voelde. Ik las de advertentieteksten, heel stijlvol, very british, very tongue in cheek , en ik las een roadtest, maar de foto's in de advertenties voelde ik me vooral door gegrepen, die vond ik zo verrassend, zo knap gesitueerd, eigenlijk het knapste dat ik ooit had gezien. Dit was een fantastisch staaltje van beeldvorming, zo rijk, zo vol stijl, en een uitstraling, van reputaties, initiatief en drive. Ik haalde bij een dealer een folder en een huisorgaan, en er ging een andere wereld voor me open, ik voer mee met een Vikingschip, het schip van het merk, een Drakkar drakenschip. Dat was weer een andere wereld, van zeerovers, van de umwelt van Rover dus; zo zag ik het. Ik was erg tevreden met mijn BMW, loyaal en content met mijn ultieme rijmachine, maar toch. Die beelden kwamen steeds terug, de 75 heel alleen in een desolaat industrieel gebied, waar niemand woonde dus en waar ook geen mens te zien was. Achteraf vraag ik me af wat ik daarin gezien kan hebben, en ik vraag me ook af of de mise en scène van de foto's misschien wel heel scherpzinnig was.'
Een wereld van rovers en toch verliefd.
'Het heeft iets van verliefdheid?' opperde ik.
'It crossed my mind, maar als BMW-rijder probeerde ik rationeel geen emotionele stappen te ondernemen. Het leasecontract liep af, dus bleef het me bezig houden.
Ik ging weer naar de dealer, naar John Houtkamp op de Sloterkade, en ik kreeg gelijk een groene 75 mee. Ik kwam langs de oude werf van de NDSM en heb hem daar even neergezet. En het werkte, terug lopend naar de auto was het een thuiskomst, zo behaaglijk comfortabel, zo persoonlijk aansprekelijk. Toen wist ik het, fotograferen voor advertising is geraffineerd zoeken en fijne keuzes maken om een snaar te raken. Later heb ik gehoord dat de fotograaf Aernout Overbeeke was en dat hij een van de meest geroemde fotografen is. Als u die foto's nog eens wil zien kunt u ze ongetwijfeld nog op z'n website vinden.'
(http://www.aernoutoverbeeke.nl/)
In de allermooiste autofoto's zien we soms geen auto.
Denkend aan onze meest geliefde of begeerde auto krijgen we niet alleen beelden van koppelkrommen of de reacties van vrienden, maar sommigen onder ons dromen vooral van de omgeving waarin we ons zullen verplaatsen, een kasteel aan de Loire misschien, of bergwegen met haarspeldbochten. In zo'n omgeving is het soms passender om de auto in verhouding met het landschap af te beelden, of dat zelfs het beeld te laten overheersen. Even vergeten we de lijst met opties en het inruilbedrag en denken we alleen maar aan de ritten die we zullen maken. Overbeeke ging ons voor, inspireerde ons, en trok ons misschien wel over de lijn.
Dit artikel verscheen in Maart 2006 in De FOTOgraaf.
Een advertentie.
