
In de showroom van M. Koster & Zonen
hangt een tableau van foto’s van de vijf generaties die handel hebben
gedreven in klokken en horloges. Alleen dat al is indrukwekkend. Maar wat
het meest tot de verbeelding spreekt is de lege vitrine die bestemd is voor
de horloges van Breitling, het belangrijkste merk van de firma. Er staat
alleen een model van een cockpitinstrument, dat een via een radiofrequentie
een tijdsignaal ontvangt uit Frankfurt. Als er vooraf aangekondigd bezoek
komt wordt de vitrine ingericht, zodat een hebberige passant er niets zal
vinden. Dat alles valt direct in het oog, maar in het volgende gesprek valt
iets anders op, de cultuur van het familiebedrijf. Edgard is sinds de firma
in 1864 uurwerkmakers waren de jongste en van de vijfde generatie Koster.
De overgrootvader van mijn vader was de jonge starter. In de loop der tijd
werden wij horlogegrossier/importeur. Tot eind jaren 70 werd Breitling als
specialisatie als polschronograaf in het assortiment gevoerd. Het merk Breitling
van toen is niet te vergelijken met hoe het nu in de markt staat. De grote
verandering kwam toen Schneider Sr. de merknaam overnam, de onderdelen,
en alles wat er was. Daarna gaf hij het merk opnieuw een eigen plaats op
de markt. Schneider Sr. was een elektrotechnicus en vlieger. Hij had al
een horlogefabriek in het lagere segment en kocht Breitling om er iets moois
van te maken. Altijd was er al het engagement met de vliegerij, maar met
de eerste Navitimer die in 1952 werd uitgebracht kwam de vliegerij markanter
in beeld. De Navitimer werd speciaal als tijdmeter ontworpen en gebouwd
voor piloten, en Breitling werd official supplier van de RAF, zoals er ook
klokken werden gemaakt voor het instrumentenpaneel in de cockpit. Dat alles
leverde heel aansprekelijk beeldmateriaal op voor de marketingcommunicatie.
De
zoon, Theodore Schneider, heeft Breitling groot gemaakt tot het merk dat
het nu is. Er is bijna geen grens aan te wijzen tussen de kennelijke hobby
en de zakelijke voortvarendheid. Vader heeft de Emergency ontwikkeld, het
horloge dat een s.o.s.-signaal kan uitzenden als er iets mis gaat in onbewoonde
gebieden. En Theodore heeft het als het ware geïmplementeerd in de
markt.
In
hoeverre is het squadron gevechtsvliegtuigen een hobby en waar begint het
marketingdenken?
Misschien
kun je het vergelijken met een gedreven sporter die van zijn sport een financieel
succes weet te maken. Daar ligt de overeenkomst met ons. Wij gáán
ervoor.
In
Nederland hebben we niet zo erg veel piloten, ja, die bij de luchtvaartmaatschappijen
werken. Het wonderlijke is dat voetballers en tennissers ook een Breitling
willen scoren. En in die sporten gaan we net zo ver mee als de Schneiders
met hun piloten, van huis uit, moet ik daaraan toevoegen. We zijn medesponsor
van Ajax. We sponsorden dit jaar de vliegende dames van De Ladies Cup op
Teuge, waar ook de Breitling Fighters
ademstokkende manoeuvres maakten; een Spitfire,
een Corsair, een afwezige Mustang en een Harvard, waarmee relaties de lucht
in gaan. Veel van onze medewerkers waren daar ook. Alles waar we mee bezig
zijn lééft ook voor ze. Die evenementen zijn heel erg Breitling
en wij gaan daar helemaal in mee. Dat is ons succes. De manier waarop wij
in de geest van de vliegerij een probleem van een dealer behandelen, doen
wij vanzelf in die spirit. That’s
the spirit!
Je
kunt dat als geluk zien, maar ook dat wij als Kosters aansluiting konden
vinden, door hard werken, en niet aflatende attentie. Wij vinden het dan
ook echt fascinerend; we hebben de ballonvaart rond de wereld gehad, zijn
daar bij geweest, we waren bij de stunts van de aerobatics vliegtuigen,
en op de vliegschool, de Breitling Academy waar piloten op kosten van Breitling
opgeleid worden tot aerobatic piloot.
Als
Schneider voelt dat het publiek het vervelend vindt als ie weer met die
Fighters komt binnen vliegen, dan gaat hij iets anders doen. De ballon werd
gefinancierd door Breitling. De Fighters worden ingehuurd, bij de eigenaar
die ze als een verzameling heeft, compleet met piloten. Het gaat om de spirit,
dat geldt ook voor ons, dat is het geheim van het succes, een aansprekelijke
hobby die gerund wordt als een marketingoperatie, of andersom.
Het
aanbod is een brede serie ‘Instruments for Professionals’,
ook buiten de luchtvaart. En de vraag wordt gecreëerd voor liefhebbers
die uiteindelijk misschien nooit de rekenliniaal aan de draaibare rand zullen
gebruiken. Het is niet verwonderlijk dat ook occasions gewilde cult objects
zijn geworden.
Welke auto past er het beste bij een Breitling? ‘De
Bentley, uiteraard.’ Verder komt Edgard’s eigen voorliefde voor
auto’s niet aan de orde. Hij laat een foto zien van het dashboard
met de klok die speciaal voor de nieuwe Bentley’s wordt gemaakt. ‘Je
had ze moeten zien op Le Mans!’ Dochter Sharon had gezegd: ‘Pappa
je moet de Arnage kopen, want dan kan ik tekenen op het tafeltje aan de
voorstoel.’
De
speciale chronometer die speciaal werd ontwikkeld voor de Bentley Boys is ondanks de hoge prijs zo’n groot succes dat ik er niet eens een
kan leveren, of zelfs laten zien! Click maar op de website van Breitling.
Welke boeken liggen er naast je bed? De boeken staan in de kast,
behalve ‘De Laatste Uitdaging van de
Orbiter’ en ‘Puinhoop of Paars’.
Wel een stapel horloge- en autobladen, waarvan de hoogte niet hoger mag
worden dan het bed, zodat ie daar niet boven uitkomt.
Foto's van de Breitling Fighters.
Foto's van andere vliegtuigen.

Lees het verslag van Steven Bolt
van zijn eerste vlucht met een Spitfire.

Edgard Koster:
de sky als limiet en inspiratie.


