Een door 1000 bochten vliegend vogelhuisje.

Hans Arend de Wit

Ik hield het gas er op, even remmen en we volgden Moss op korte afstand, met tintelingen in de wangen hadden we de tijd van ons leven die een zalige eeuwigheid duurde, maar terug kijkend veel te kort. Bij de start van de Mille Miglia hadden we op het grote plein in Brescia al naast Moss op het podium gestaan, er niet van dromend dat we op de terugweg na Firenze achter hem zouden rijden. "De adrenaline in de cappuccino's begint te werken," had Jan gezegd toen we achter een Bentley Double Six het racetempo overnamen, en zo was het ook. Het geronk trilde mee in ons hart, in een flits lachten we naar elkaar. Buiten het dorpje stopten we in een bocht en renden een heuveltje op, van waar af we het zicht hadden op de bocht, en een lang recht stuk waarover een witte Mercedes SSK door een fijn watergordijn recht op ons af kwam afstuiven. Het was tenminste al een Mercedes. Ik schoot de foto's waar ik bij voorbaat al gelukkig mee was, terwijl Jan in het programma opzocht wie het waren. Toeschouwers hielden radiootjes tegen het oor en één van hen riep naar ons dat Moss net door het dorpje reed. Wij renden de heuvel af naar de Integrale, doken een ruimte in tussen twee racers en accelereerden snel naar het racetempo. "Daar komt ie!" De Mercedes-Benz 300 SLR, de roadster met het nummer 722, en we reden achter Moss, in een droom, waarin hij flitsend snel het grote stuurwiel fel heen en weer zwiepte, met een gedreven heftigheid die ons de indruk gaf dat hij zijn eer te na beslist moest winnen. Hoewel de inspanning niet te groot was om hem bij te houden lieten we hem na een paar kilometer gaan. Dat dit mogelijk is, riep ik tegen Jan, dat komt door de wegligging van deze Delta, zoveel is de techniek verbeterd sinds de tijd van Moss.

Het draait nog steeds om die 722, had Jan gezegd, terwijl ik eigenlijk de Maserati Tipo 61 altijd zoveel aantrekkelijker heb gevonden. Jan had jaren in Modena gewoond en meermalen de Mille Miglia gereden, en ditmaal reden wij mee voor de aardigheid. Ik hield in en Jan zei dat ik Moss maar moest laten gaan, omdat zijn stijl voor ons uitje toch een beetje te heftig was, en dat hij zijn grenzen beter kende dan ik. Ik stemde in, reed wat kalmer maar teleurgesteld verder, maar genoot van de weg met z'n duizend bochten op de Futa-pas. Het weer werd beter, af en toe een zonnetje. Na de mist en de regen was het een snel vakantie-uitstapje geworden.

Maar niet lang. Per verrassing reed een rooie Birdcage de spiegel binnen. Wij lieten die passeren en gingen er achter aan, in een vloeiend, Italiaans tempo. Vergeleken bij de SLR in de geweldige Wagneriaanse opera was de Birdcage een prima donna in een Italiaans ballet, lichtvoetiger, zo te zien sneller, muzikaler, sierlijker. We reden er een tijd achter, het raam open om het geluid van de Maserati te horen, en ook van onze eigen Delta, een verschil van dertig jaar in techniek, en dat was te zien aan de gemak waarmee wij konden blijven volgen. In Brescia hadden we in de verdrukking niet meer dan een glimp van dit visioen gezien omdat er een dichte haag aficionado's om de Birdcage dromde. "Wat een vibraties!" had Jan gezegd. "Good vibes man! Dit is ook eigenlijk veel mooier. Typisch een Italiaanse droom in het echt, zo'n ervaring zullen maar weinigen hebben."
Op het laatste traject tegen de avond hebben we de route verlaten en zijn we naar de grens gereden om in de schemering in Lugano een slaapplaats te zoeken.

We hebben de Birdcage nooit meer in het echt gezien, maar wel in bladen en in boeken. In de loop der jaren werd de herinnering een vakantieliefde die laatst onverwacht weer terug kwam als schaalmodellen, een witte van het Camoradi Team, en een kaal chassis, het vogelhuisje dat onder de sierlijke carrosserie had gezeten. Het was een openbaring de ingenieuze, kunstzinnige constructie te zien die onder de sierlijke carrosserie had gezeten, de lichte, sterke ruggengraat waarin alle onderdelen en componenten waren opgebouwd, compleet en klaar om te starten en weg te rijden. Het houten stuurwiel met de aluminium spaken, met in het midden de rode drietand van het beeldmerk, die lang geleden als wapen werd gehanteerd door de Romeinse gladiatoren. Uit de motorkap sproot een geestig aandoende luchthapper. De wielen met duizend spaken. Kuipjes met donkerblauwe stoffen bekleding.

Wat zie je er in? Vier kelken op twee carburators, veren aan het mechaniek. De naam Maserati in een rode ondergrond op het kleppendeksel, rooie kabelboom. Achteruitkijkspiegel op een lange aluminium arm. De dop van het oliereservoir die open stond, die alleen door kindervingers gesloten zou kunnen worden. Pedalen met uitgeboorde gaten. Versnellingspook met een "slotted gearchange" zoals we dat van Ferrari kennen. Zekeringendoosje. Koperen leidingen. Ik zag mezelf die leidingen poetsen. En ik zag mezelf rijden in de mist op de Futa-pas, en in de zon langs het Gardameer.

Er zijn twee modellen. Je zo kunt zo instappen en meerijden in de eerstkomende Targa Florio, en ook het chassis zonder carrosserie, is geheel compleet met een 2890.3 cc viercylinder blok met twee Weber 48 DC03 caburatoren, 187 kW (250 bhp ) @ 6800 rpm . Een handgeschakelde bak met 5 versnellingen. Er is geen uitvoering die de mogelijkheid biedt om zelf de carrosserie te demonteren, te sleutelen en raceklaar te maken.
In de periode 1959 tot en met 1961 werden er 16 exemplaren gebouwd. In de schaal 1:1 was het gewicht 600 kg. In de schaal 1:18 is het gewicht van de niet afgetankte racer 538 gram. De legendarische ontwerper Giulio Alfieri bouwde de Birdcage speciaal voor Le Mans, en maakte meteen al furore met het unieke space frame dat werd opgebouwd met 200 aluminium buizen, vandaar dat het al snel het vogelhuisje werd genoemd. Het chassis werd op die manier steviger en lichter dan enig andere open sportauto van die tijd. De Birdcages van het fameuze Camoradi raceteam werd beroemd met de Tipo 61 omdat ze sneller waren dan de andere, maar ze vielen ook sneller uit de race door versnellingsbakproblemen.

Op de zijkant van het schaalmodel staat net zoals destijds, de naam van het Camoradi-team van Lloyd 'Lucky' Casner , die zag hoe Stirling Moss een race won in een Tipo 61, waarna hij deze racer ook zelf voor zijn team wilde inzetten.
Casner nam met 3 Tipo's 61 deel in Le Mans van 1960 maar won niets, door betrouwbaarheidsproblemen, maar het Camoradi team won wel in 1960 en wederom in 1961 de Nürburgring 1000 km.

Kortstondige maar heftige historie. Randall stelde voor om op Wikipedia te kijken naar de racehistorie en in zijn kantoor vonden we het volgende: Maserati vroeg in Juli 1959 aan Stirling Moss om het prototype in een race te laten debuteren, en die werd met gemak gewonnen. De interesse in het nieuwe model groeide en in Augustus kreeg Lucky Casner voor zijn Camoradi-team grote plannen met de Birdcage. Maar toen hij in September in Modena kwam om daarover te praten kon Maserati hem niets leveren. Voor het seizoen 1959 waren alle Tipo 61's al gereserveerd en ook een groot aantal voor 1960. Casner had er zijn zinnen op gezet om de Birdcage in December in te zetten in de Nassau Trophy Race in December. Er zat voor Maserati niets anders op dan een het prototype te prepareren en dit naar Miami te verschepen. Zo kwam de legende aan het rollen. Met Caroll Shelby aan het stuur ging er op Nassau iets mis met de De Dion-achteras door problemen met de tanden. In 1960 zette Casner Masten Gregory in de gerepareerde wagen in voor een race in Argentinië, waarin de achteras opnieuw kapot ging. Daardoor werd de volgende belangrijke race op Cuba gemist, maar Gregory en Shelby stonden wel aan de start voor de 12 uur van Sebring. Opnieuw problemen. Ditmaal een gebroken olieleiding waardoor de motor vast liep en totaal vernield werd. De volgende race in het programma was de Targa Florio. Nu zette Maserati Casner onder druk om Italiaanse coureurs te engageren met ervaring in de Targa Florio. Op 8 Mei startte Unberto Maglioli in de Birdcage met het chassisnummer 2451. In de vijfde ronde had hij de leiding toen hij het wiel overgaf aan Nino Vaccarella, die als een speer verder reed, en een voorsprong van vijf minuten opbouwde op de Porsche van Bonnier en Hermann, maar een ramp haalde hem in. Een steen doorboorde de benzinetank terwijl hij een bocht in reed, en de motor viel stil, waardoor de wagen een greppel in schoot. Vaccarella overleefde het, maar het vogelhuisje was verkreukeld. Hierna reisde het Camoradi-team met de gerestaureerde 2451 naar Nürburg. In 1960 en 1961 lag na veel tegenslagen uiteindelijk de weg vrij naar de grote overwinningen. In Noord Amerika reden Caroll Shelby, Jim Hall and Roger Penske. En in de Nurburgring 1000 km bewezen Stirling Moss en Dan Gurney de superieure kwaliteiten van de door Camoradi gereden Tipo 61.

Zelf achter het stuur. Er zijn wel Cromwell racehelmen op die schaal te koop, maar je zult onoverkomelijke problemen tegenkomen als je werkelijk wil gaan racen, door ook weer die betrouwbaarheid. En de verzekering is natuurlijk een moeilijk verhaal. Maar ik weet zeker dat je er happy mee zult worden als je daar overheen kunt stappen.

De Birdcage-dealer: http://www.autopassion.nl/