Een rij legendarische auto's
in Memory Lane.
Amerikaanse beeldverhalen uit de vijftiger jaren van Michael Paul Smith.
Hans Arend de Wit
Als
ik terug kijk naar de memory lane uit m'n jeugd dan zie ik dat wij straatjongens fantaseerden dat we vedetten uit de Tour de France waren als wij om het blok raceten, en dat we hardop droomden welk merk auto we later zouden rijden. Net na de oorlog stond er Zondag's een vooroorlogse zwarte Terraplane bij ons in de straat, en verder s'avonds een donkerrooie Oldsmobile, later kwam daar een Volkswagen en een Ford Fairlane bij, en stond er een weeklang een sprookjesachtige witte Mercury uit Venezuela van familie van buren. Had ik maar foto's gemaakt met de Afga-box van m'n moeder. Als het regende speelde ik met mijn eigen auto's, vooral met mijn groene Austin A40, 1/43, een Dinky Toy. Die Austin was een rijk bezit, want ze waren duur die Dinkies. Later, toen ik alk werkte, bouwde ik plastic schaalmodellen als afleiding van mijn drukke werk als art director in de reclame, 1/24. De auto's stonden dicht bij m'n bed. In de stilte van de nacht gebeurde het wel eens dat met een tikje, met een miniatuur-klap, een koplamp of een bumper van de auto viel omdat de lijm was uitgedroogd. Toen bleek dat er geen redden aan was heb ik mijn aandacht gericht op kantenklare die-cast metalen auto's in de schaal 1/24, en ik bleef dromen van 1/1.
Een vriend in Canada, die weet van mijn buitengewone belangstelling voor auto's, en in het bijzonder legendarische auto's op schaal, maakte mij attent op een fotograaf die mij wel zou interesseren, die ik zou vinden op de website 'Man On The Move', en het artikel over de Amerikaan Michael Paul Smith. Deze Michael bleek verder te zijn gegaan in het veld van schaalmodellen dan ik me ooit van mezelf had voorgesteld. Michael verzamelt Amerikanen in de schaal 1/24, uit de bouwjaren '50 en '60, en bouwt complete maquettes, diorama's als filmsets, om ze levensecht en realistisch in die tijd te plaatsen en te fotograferen.
Hoe Michael in de diorama's was gerold.
"Terug in 1984, toen ik 34 was," vertelde Michael me, "hield ik op met werken als art director in de reclame die toen in een dip zat, en ik begon maquettes te bouwen voor architecten. Daarbij kwam mijn ervaring in het bouwen van plastic bouwdozen enorm van pas. Net zoals in de reclame bleek dat het in de bouwwereld ook niet meezat, maar het lukte om te switchen naar het maken van displays voor musea, dat was eigenlijk heel interessant, ook de studie van stijlen en accessoires. Intussen had ik de laatste 20 jaar een lange rij auto's bijeengebracht van Danbury and Franklin Mint, die op planken naast elkaar een nogal statisch display vormden. Dat bracht me ertoe om te gaan denken om ze in een architectonische omgeving van de zelfde tijd te plaatsen, en in de zelfde schaal, 1/24."
De laatste tijd denk ik veel aan modder.
"Het plan begon vorm te krijgen om van auto's uit een bepaalde periode foto's te maken in een architectonische setting uit die tijd. Ik heb oude foto's bekeken om me te oriënteren naar bouwstijlen, naar details en naar lettering die typisch waren voor die tijd maar nu verdwenen zijn. Vervuld met al deze beelden heb ik gezocht naar wat ik wilde laten zien, een nachtscène, een mise-en-scène met sneeuw, of een regenachtige dag. Naarmate ik meer ervaring kreeg werd ik inventiever, met stof en soda, en om een vanzelfsprekend realisme te bereiken houdt de laatste tijd modder me bezig."
Voor een stadsgezicht is nogal wat ruimte nodig.
"Om een stadsbeeld te creëren is het huis te klein. Eerst bouw ik op een tafel een scène op. Dan bekijk ik de scène met een fotografisch oog vanuit alle invalshoeken. Daarna ga ik zoeken naar een geschikte achtergrond. Dat is geen eenvoudige opgaaf, met overal die nieuwbouw van huizen en winkelcentra en nergens voldoende onbelemmerd uitzicht, alleen zo kan ik de schaal van het model in overeenstemming brengen met de achtergrond. Ik vond eens een maquette in de schaal 1/24 dat ik opgeknapt heb en waarin ik een interieur in heb ingebouwd. Daarbij is het heel belangrijk dat de detaillering net zo scherp moet zijn als die van de diecast auto's, waardoor ik er veel tijd aan besteed om de details goed te krijgen. Toen ik daarmee klaar en tevreden was heb ik een paar auto's er voor gezet en wat foto's gemaakt. Dat was een triomfantelijk moment voor mij, want vanaf dat moment ben ik meer panden gaan ontwerpen en bouwen. Ik heb er nu vijftien, een heel stadje."
Geen multi megapixels voor mij.
"De camera waar ik mee werk is niet, zoals iedereen denkt een technische camera, maar een 6MP Sony. Met meer dan 6MP komen er teveel detaillerende pixels binnen. Ik had een 3MP camera met een lens objectief gezien niet goed was, maar waar wel mooie 'vintage' foto's maakte. Oude lenzen maken vaak troebele beelden zoals we die kennen van oude foto's. Dat heeft het effect van een emotionele distantie en een mysterie waardoor je de details kunt invullen met je eigen herinneringen. Daarom wil ik ook geen mensen in m'n foto's laten zien, omdat ik de kijkers zelf met hun eigen fantasie de scènes wil laten bezielen. In de tijd dat ik maquettes bouwde heb ik geleerd dat wanneer je iets niet perfect voor elkaar kunt krijgen je het beter helemaal niet kunt doen. Je kunt altijd beter iets visueel suggereren dan geforceerd te proberen de details zelf in te vullen. Het wonderlijke is dat je brein veel details zelf voor je invult. Als je mijn foto's bekijkt zul je zien dat de deuren geen scharnieren hebben, er geen regenpijpen zijn, en dat de metalen balken geen klinknagels hebben, toch lijken de foto's rijk van details te zijn. Het is wel gebeurd dat ik ergens in een leemte in de achtergrond een gebouw wilde hebben, dat heb ik toen opgelost met een vel papier met steentjes dat ik op een doos heb geplakt. Dat was voldoende om er een gebouw neer te zetten."
Het stadje dat nooit bestaan heeft.
"Als jongen droomde ik vaak dat ik in een Amerikaans stadje woonde als Elgin Park," vertelde ik Michael Paul, "als ik foto's had gezien in de Saturday Evening Post en Look en Life." "Maar je zult Elgin Park nergens kunnen vinden, het is een imaginair industriestadje in Pennsylvania, waar het laatste kalenderblad een maand laat zien van ergens in 1962. Toch is er wel een enorm internetverkeer in Elgin Park, nadat dit jaar links naar mijn Flickr pagina's zich viraal verspreid, en ruim 20 miljoen bezoeken werden geteld. Per dag krijg ik nota bene rond 1200 emails."
Wat heeft je er toe gebracht om je zo op schaalmodellen te focussen?
"Voor mij zijn schaalmodellen geen 'toys for boys'. Ik ben ze gaan zien als iconen uit een periode in mijn leven waarin ik de wereld ontdekte en de weg naar mijn toekomst. Die auto's representeren voor mij m'n optimisme van die tijd, de doelen die ik wilde bereiken en de wegen waarover ik daar wilde komen, de mensen die ik kende en die belangrijk waren in mijn leven, en al die herinneringen aan m'n dromen over mijn toekomst. Dat is wat de auto's voor mij verbeelden, en de gebouwen en de huizen, dat is waar het met mijn foto's om gaat.
Als iemand zo'n foto in zijn eigen omgeving wil ophangen?
Als iemand zo'n foto in zijn eigen omgeving wil ophangen, thuis of op kantoor?
Op mijn Flickr website, zegt Michael, staat een grote collectie foto's:
http://www.flickr.com/photos/24796741@N05/sets/
Via deze website kunnen oudere jongens als ik prints bestellen.
http://elginpark.smugmug.com/Street-Scenes/Elgin-Park/11485172_CSGgR#809002693_VNe7n
Engelse versie
