Bochtige weggetjes als op Sicilië
vind je niet in de polder.

'Onverharde weggetjes vind je hier niet in de buurt.' Om foto's te maken van de Fulvia Coupe 1,6HF Fanalone GrIV R(eplica), rijden we naar het circuit. 'Dit is beslist geen circuitauto,' zegt Paul van den Berg, 'maar een volbloed rallykanon. Op de Zeeweg naar Bloemendaal heb je even de ruimte en een landschap dat een beetje past in de sfeer.'

Na eerdere bezoeken en gesprekken in zijn werkplaats had ik de restauratie van deze Fulvia gevolgd, en had hij er over verteld, cool met veel kennis van zaken en gepassioneerd als een romanticus. De foto's op de Zeeweg zijn in een lange serie de laatste die ik heb gemaakt, de Fulvia in z'n natuurlijke omgeving, in een wegrace als het ware, op Sicilië, in de Targa Florio, of op weg naar het circuit van Zandvoort, in gedachten het laatste traject van de oude Tulpenrally.

Met blikken van liefde naar zijn Fulvia, en de manier waarop hij daar over praat, is Paul onmiskenbaar een Lancia-man. In zijn vorige leven was hij van beroep art director, een hooggewaardeerde vakman in de reclamewereld. Zijn manier van vertellen verraadt een grote zucht naar het wezenlijke, naar doordachte verfijning en naar met liefde doordachte systemen. Hoe rolde hij nou in de auto's?

Ik ben er met een onherroepelijke passie ingerold.
Nog werkzaam in zijn oude vak reed hij rallies. Daarvoor prepareerde hij zelf zijn auto. Naast zijn studio en kantoor had hij een werkplaats die heel geschikt was voor dat soort werkzaamheden. Gaandeweg besteedde hij steeds meer tijd aan zijn liefhebberij. Met zijn gevoelige antennes pikte Paul knowhow op en kreeg steeds meer inzicht in hoe een auto moest worden geprepareerd, uitgerust, gekieteld, getuned, afgesteld en hoe hij het plaatwerk moest aanpakken. Hij werkte aan auto's voor anderen en hij had daar meer plezier in dan zijn werk in de reclame. Dat deed Paul besluiten om zich geheel te concentreren op het professioneel restaureren van klassieke Lancia's, want hoewel rallies en races slopend zijn voor de auto's genoot hij er van om ze voor die harde beproevingen gereed te maken en daarmee ook zijn dromen te kunnen realiseren. De klassieke Lancia's waar zijn liefde naar uitging zijn de typen die gebouwd werden in de vijftiger, begin zestiger jaren.

Kraantje Lek, de vooroorlogse broedplaats van de rally scene.

De Porsche Fanclub is a different kind of breed.

...en je moet ook beslist een topnavigator naast je hebben.






Uit overwegingen van endurance preferen het oude type.


Nicky van den Berg, de zoon.

Hoe je in dit metier een vakman kan worden
bleek weer eens eenvoudiger dan het lijkt.
'Toen ik een aantal auto's had, meer zelfs dan ik op één hand kon tellen, liet ik de eerste door een ander plaatwerken, en kwam er achter dat ik dat zelf ook kon. Veel van die vakmensen willen graag heel trots vertellen over de fijne kneepjes van het metier. Zo kun je een hoop oppikken. Er zijn nog veel te weinig mensen die zulk zwaar lichamelijk werk willen doen, want dat is het toch eigenlijk. Als je naast het kant en klare product staat willen de mensen graag met je praten, maar voor die tijd, als je een vuile spijkerbroek draagt, zien ze je niet staan. Ze zouden ook het liefst zien dat al dat werk door buitenlandse kabouters wordt gedaan, want dat doe je toch niet zelf. Daar heb ik verder geen last van. Ik was al handig met m'n handen, en ik was niet te beroerd om iets opnieuw te knippen als het niet optimaal was. En zo moet dat ook, want daar begint bij anderen vaak het gesjoemel.
Begin negentig had ik m'n eigen klanten. Passanten die langsreden, toen ik nog een bureau had en mijn rallyauto in de etalage stond, en binnen liepen om te vragen wat ik aan het doen was. Zo ontstonden er contacten.
Ik heb altijd de handel en de restauratie strikt gescheiden gehouden. De klant koopt elders zelf zijn auto die ik overigens graag voor hem aanwijs of voorafgaand aan de aankoop voor hem inspecteer. Daardoor blijft het open en eerlijk. Klanten hebben in de garage gezien dat ik zelf die rallies rij dus dat is de complete romantiek.

Een rallycursus is wel nodig.
Veel van mijn klanten stuur ik eerst op een rallycursus en ik adviseer ze hoe ze daar in kunnen komen. Ze moeten daarnaast op een geheel andere manier leren autorijden, want ze krijgen iets onder hun voeten dat tot veel meer in staat is dan wat je als gewone autorijder kan beheersen. Een willekeurige moderne GTI rijdt zo soepel dat je niet eens meer merkt dat je rijdt. Ga je boven de tweehonderd, dan heb je nog niks in de gaten. Maar die auto's uit rond de zestiger jaren - als je het gechargeerd zegt - daar zit je in als een wagenmenner. Je moet 'm helemaal leren kennen, je moet weten wanneer ie uitbreekt, en hoe je het materiaal heel houdt. Historische rallies zijn bedoeld om te passen in een normale verkeerswetgeving, dus als er zeventig is voorgeschreven, dan màg je ook niet harder dan zeventig. De gein is zo snel mogelijk op die snelheid te komen, en die waar dan ook vol te houden.Of er nu sneeuw, bagger, rolsplit of gesmolten asfalt ligt. Als die rallies over de grenzen heen gaan, België, Frankrijk, Zwitserland, dan wordt er gemeen hard gereden. Dus moet je beslist kunnen sturen, en een topnavigator naast je hebben.

Veligheid is bovenal het belangrijkste.
Lancia's kan je verliefd op raken omdat ze bijna zonder uitzondering bij heel goeie carrosseriebedrijven werden gemaakt. Pininfarina, prachtig. Zagato, altijd heel interessante carrosserieën, Vignale, Touring. De vormgeving van de auto is al een beginpunt, maar het gaat mij nog meer om de techniek die ze daar in bouwden.
Lancia had voor ieder onderdeel een eigen ingenieur, dus ingenieurs die zich alleen bezig hielden met bouten of wielophanging. En ingenieurs die zich bezig hielden met de aandrijftrein, die waanzinnig mooie constructies hebben bedacht, waarin ze zó ver gingen dat je al snel denkt dat ze daardoor failliet wilden gaan, want het zit zo mooi in elkaar, uniek bedacht maar veel te duur. Het hele idee achter de constructie, van de techniek, dat vind je bij geen enkel ander merk.
Veel onderdelen zijn overbemeten gemaakt, draagarmen, kogels, en noem maar op, allemaal van een kwaliteit die je niet voor dagelijks weggebruik nodig hebt.
Dan hebben ze zeer eigenzinnige ideeën gehad over hoe een motorblok er uit moet zien, heel compacte motorblokken, V4-motoren of V6-motoren, zo compact dat je mooier gebalanceerde carrosserieën kan maken. Aan een blok als dat van een Fulvia is vijftig jaar ontwikkeling aan vooraf gegaan. Omdat de grenswaarden zo ruim waren kun je veilig van 97 naar 125 pk gaan, waarvoor de klant niet eens zoveel meer (-) hoeft te betalen, en héél blijvend! Ik heb een paar blokken rond rijden die zo'n dertig tot veertig procent meer pk leveren, en die al meerdere seizoenen voluit gebruikt worden. Dat geldt ook voor versnellingsbakken. Nou hoor ik je denken, dat als je langs gaat bij iemand die alleen maar Alfa doet dat die dat ook zou zeggen, maar dat is nou net niet zo. In wedstrijden kon mijn 1300 het opnemen tegen een 1750 Alfa, dat wil toch wel wat zeggen. Ook in benzineverbruik. Overigens, ik ben niet wars van andere merken, maar graag Italiaans. We nemen een coffee break, Italiaanse cappuccino's.

'Dus daarom Lancia's. Lancia's tot negentienvijfenzestig. Dat wil zeggen dat als ze tot vijfenzestig ontworpen zijn, dan is het nog een Lancia. Niet voor niets heet mijn bedrijf dus 'Vere Lancia', vrijvertaald: Echte Lancia's.Na de overname door FIAT zie je de kwaliteit achteruithollen. Daar kan ik dus niets mee.Vandaar dat de 1,6HF Replica die we nu bouwen gebaseerd is op een '67er. Daardoor heb en kwaliteit en een toelating tot evenementen waarbij de auto van de FIVA van voor '68 moet zijn.

Bij een nieuw rondje cappuccino's vertelt Paul over de relatie die hij heeft met zijn klanten. 'Het moeten vrienden kunnen worden, zoals die er gelukkig ook bij zijn, een uitgever, een reclameman, een fotograaf, met wie ik over literatuur kan praten en moderne kunst, of andere onderwerpen die me boeien.'

Zijn vrouw Ineke komt er bij staan, luistert even, en vraagt of we komen voor de lunch. Aan tafel gaat het gesprek verder, over de Tulpenrally en de roemruchte Kraantje Lek-ritten die door Boebie Brugsma glorieus werden beschreven in het boek Rallies en Races. We noemen namen van de rijders uit de historie, Gatsonides, Lex Beels, een van de organisatoren, ook bekend van het circuit, de populaire tekenaar Jan Apetz die op de bezemwagen meereed. Hierover praten we maanden later verder bij Kraantje Lek, waar ik zelf nooit een rallyauto heb gezien, maar waar ik mezelf wel van het duin heb laten afrollen, en in de holle boom gekeken.

Voor de foto's rijden we naar het circuit, via Kraantje Lek. Als de motor op temperatuur is wordt er meteen al scherp en straf gereden, om te ontdekken of die het goed doet na de   laatste bewerkingen. De maximaal getunede motor vult dankzij het originele Bosato spaghetti Groep 4 uitlaatsysteem het totaal ongeïsoleerde interieur met een rauw maar vol geluid, dat praten bijna niet mogelijk maakt.
De vierpunts gordel levert bij herhaald in- en uitstappen nogal wat werk op, maar eenmaal vast zit het heerlijk en stevig genoeg om tijdens het rijden foto's te maken. Dan op de Zeeweg bursts van 7 opnamen vanuit de middenberm de Fulvia op weg naar het circuit. Na het schieten van de foto's rijden we terug naar het begin van de Zeeweg en beleven we vermoedelijk onze eigen droom, in de Tulpenrally, de Mille Miglia, de Targa Florio, op SiciliÎ, over een weg naar de kust.

Vere Lancia, Paul van den Berg, Koninginneweg 48, 2012 GP Haarlem, 0235325644member of: lanciaracing.com - paul@lanciaracing.com

De specs van de Lancia Fulvia 1,6HF Gr4 Replica 1967
Motor: 818540, verhoogde compressie, volledig gebalanceerd draaiwerk, grotere klepdiameter en verbeterd tuimelmechanisme.Uitgefreesde poorten, Bosato-replica 4 naar 2 naar 1 spaghetti gekoppeld aan grotere diameter midden en eind demper. Aluminium vliegwiel en verzwaarde drukgroep. afgevuld met Motul 15w50. Rijdt harder dan mijn rechter voet durft.
Bak: 5+1 type 818740 standaard, afgevuld met Mobil 1
Ophanging: Negatieve wielstand voor en achter, BWA 6J14 period stervelgen met Toyo 185/60R14 banden op 1 inch spacers rondom. Koni dempers. Girling remmen voor, Dunlop achter, remdrukverdeler en vacuum bekrachtiger.
Carrosserie: verlicht waar mogelijk, versterkt waar nodig. 6 punts Sparco kooi. Period dashboard met period instrumenten.
Elektronica: MSD box gekoppeld aan ontsteking, ND dynamo, over eigen relais geschakelde verlichtingscomponenten, 760 Watt lichtopbrengst continue voor nachtstages.