Raymond Waltjen: Veel weglaten
om een zo helder mogelijk beeld
te krijgen, zo impactvol als kan.

Hans Arend de Wit
In de expositieruimte van het Amsterdamse Hoofdbureau, een reclamebureau aan in de Tesselschadestraat in Amsterdam, zag ik foto's van Raymond Waltjen, en werd getroffen door twee viaducten, en ook de golvende weerspiegeling op de betonnen kolommen van het water onder een brug. Geen mens te zien. Ongewone plekken waar je doorgaans niet stopt, niet kàn of màg stoppen, en zeker niet om een foto te maken. "Uncommon Places" als in het boek van Stephen Shore. Shore werkt met een 8x10 platencamera, Waltjen met een Fuji camera, formaat 6x9. Twee verschillende werelden, culturen, technieken en achtergronden. Waarom dan die vergelijking? Zou ik niet mogen vergelijken als de overeenkomsten zich aan me opdringen? Het getrainde oog van Raymond, en de zorgvuldigheid waarmee hij zijn beelden kadreert, het geduld waarmee hij het ideale moment afwacht op ongewone openbare plekken, daarin zie ik een markante overeenkomst, ook dat er vrijwel nooit iemand in beeld is. Ook hij wacht op het ideale dramatische licht, of anders gaat hij op het geschikte moment terug.

Raymond heeft twee beroepen, art director en fotograaf. Het laatste is een vocatie geworden. Het eerste beroep kun je terugvinden in zijn beeldvormend denken dat duidt op visualiseren voor marketingcommunicatie, beeldoverdracht, zeggingskracht, impact, helderheid.

"Toen ik zestien was ben ik naar de Rietveld gegaan, vrije grafiek, dat heb ik niet afgemaakt omdat ik zag dat op de avondopleiding de mensen meer betrokken waren bij wat ze aan het doen waren. In de avond heb ik verder geleerd, en heb ik een baan gezocht als werktekenaar. Ik werd assistent art director en snel daarna art director. Zo kwam ik veel in contact met fotografen en met de fotografie. Door de jaren heen heb ik veel foto's gezien en met veel fotografen samengewerkt. Ik kreeg steeds meer interesse in fotografie, en commercials, die wel veel gecompliceerder zijn om te realiseren, omdat er zo veel mensen bij betrokken zijn. Bij fotografie kun je makkelijker wachten op het licht, of tot het weer gunstig is. Met een hele filmcrew is dat vaak niet mogelijk. Gaandeweg kreeg ik ook interesse in architectuur en de behoefte om daar iets mee te doen. Toen is het begonnen, heel voorzichtig. Ik liet m'n werk aan fotografen zien en leerde van hun kritiek en kreeg daardoor geleidelijk een eigen stijl. Door de samenhang met mijn werk als art director werkte ik er in de fotografie altijd naar toe om de beelden zo helder en simpel mogelijk te maken, beelden die in een flits overzien en begrepen kunnen worden. Veel weglaten, zo helder en zo impactvol mogelijk."

In Napels maakte Raymond een serie foto's van de nieuw ingerichte metrostations voor het Italië Magazine.

"Bovengronds was het een chaos, maar beneden was het georganiseerd, stil, bewaakt, en daardoor kennelijk rustig. Als er een trein binnenkwam liepen de mensen er op af, stapten in en anderen stapten uit en de trein verdween weer. Om de tien minuten herhaalde zich dat en in de tussentijd had ik alle gelegenheid om rustig te kijken, in te stellen en de opnamen te maken. Er worden 12 stations verbouwd, waarvan er inmiddels vijf gereed zijn. Bekende architecten hebben daarvoor de opdracht gekregen, en kunstenaars werden gevraagd om in de stations hun werk te plaatsen. Dat wordt een fantastisch museum onder de grond. Vroeg in de ochtend ging ik naar beneden het donker in, en om zes uur kwam ik weer boven, heel imponerend en inspirerend. Ik heb fantastische locaties gefotografeerd. Kunst en architectuur, heel spannend en interessant. Voor vijf euro had je een dagkaart, dus alle musea waren heel goedkoop en toegankelijk te bereiken. En het was er veel schoner en beter onderhouden dan hier, heel verzorgd, geen zwervers, ondanks dat het Napels was. Erg spannend."

"Het maken van de fotoserie van Zandvoort voor het blad SQ was eenzamer dan eenzaam. Daarin zocht ik de schoonheid in het lelijke. Het werd de schaduwkant van het Zandvoort dat we kennen als een zonoverspoeld, heet, druk en overbevolkt strandvermaak. Dat Zandvoort heb ik abstract in beeld gebracht, niet als vakantiebadplaats maar vooral de teloorgang ervan. Het desolate gevolg van belangen die tegengesteld zijn aan het aantrekkelijk maken van de badplaats, van wisselende beslissers, en het gevolg van een gebrek aan eensgezinde visie. Eigenlijk hebben alle badplaatsen dat gemeen, kijk maar naar Scheveningen. De bestuurders kunnen een eventuele visie ook niet overbrengen aan de bewoners, die de veranderingen niet willen en alles bij het oude willen laten. Het zijn beelden van inertie, stilstand en achteruitgang."

"De kunstwerken langs de weg is weer een heel ander thema. Ik heb er tien gefotografeerd, maar steeds verder geselecteerd tot ik er uiteindelijk twee overhield. Ik ben van plan de draad weer een keer op te pakken, want ik vind het een boeiend onderwerp. Naast mijn neiging om snel en effectief communicerende beelden te maken heb ik een fascinatie voor beelden waar mensen gewoon aan voorbijgaan, zoals die betonnen vijverbak voor de Kerk van Bezinning aan een snelweg in Zwitserland, een stille plaats tussen een McDonalds en een benzinestation en een broodjeszaak, waar de reiziger zich even kan terugtrekken, een half uurtje tot bezinning komen."

Beeldbewerking:Souverein te Weesp en George Morellen.

www.waltjen.nl








Terug naar de Features.