Water- en groenbeheer kan een schilderachtige kunst zijn.
Als we vanaf het Zuider Amstelkanaal door de Ruysdaelkade naar het centrum van Amsterdam varen worden we verrast door een landelijke wal over stuurboord. Even boven de waterspiegel floreert een bontgeschakeerde variëteit van planten, een tweehonderd meter lange ruiker van tweeduizend schakeringen van groen, die uitnodigt om langzaam te varen en zelfs op de oeverkant te stappen. Maar het is geen land en het is ook niet gewenst. De planten groeien op vlonders en zijn niet bestand tegen recreatie. Was het Van Ruysdael die de waterbeheerders van het Amsterdamse stadsdeel De Pijp inspireerden? Is er een relatie met Het Rijksmuseum dat aan de Ruysdaelkade staat, waar sommige schilderijen van Jacob Isaackszoon van Ruysdael te zien zijn? Hij schilderde weldadig met luisterrijk groen begroeide wallen, molens en sluizen. De ideeën die onder de vlonders schuilen lijken dan wel romantisch en schilderachtig, maar er zit een degelijke kennis van het planten- en waterbeheer achter, met het praktische doel om het water schoner te laten worden. Misschien leefde er toch ook wel het idee om beeldige plaatjes te creëren.

In 1996 kwamen er drijvende oevers in de stad.
Van oorsprong heette de Ruysdaelkade de Boerenwetering en het lijkt wel of we achteruit varen in de tijd. Er ligt een lange rij vlonders met diverse soorten waterplanten, ook wel floatlands genoemd, moeraseilanden. Eind 1996 zijn die over een lengte van tweehonderd meter langs de Ruysdaelkade in het water gelegd, met het doel de kwaliteit van het water te verbeteren, en bovendien te zorgen voor een stukje natuur in het stadsdeel De Pijp.

Op een klein gebied ontstond een rijke flora en fauna.
Op moeraseilanden groeien planten die met hun wortels, zoals riet, in het water komen, en ook het wilgenroosje, de dotterbloem, en de gele lis, een paar van de vijfentwintig soorten die op een floatland aangetroffen kunnen worden. De planten bieden niet alleen een fraai gezicht, maar hebben ook andere functies. Via de wortels nemen ze verontreinigingen op uit het water en gebruiken die onder meer als voedsel, waardoor het water schoner wordt. Bloeiende planten hebben een aantrekkingskracht - en dat is het verborgen mysterie - op insecten zoals bijen en vlinders, en op vogels als de fuut, de meerkoet en de eend. De wortels van de planten bieden een opperbeste schuil- en broedplaats aan vissen, driehoeksmosselen, watervlooien en slakken.

Vanzelf kwamen er waterzuiveraars.
Driehoeksmosselen zijn natuurlijke waterzuiveraars bij uitstek. Ze hechten zich aan de vaste delen van een floatland en filteren dagelijks vele liters water, waardoor het water helderder wordt. In dit water voelt de snoekbaars zich thuis, de natuurlijke vijand van de brasem, die tot voor kort de alleenheerser in dit gebied was. Het mooie is ook dat met het veranderde evenwicht in het water er een grotere variëteit aan dieren is ontstaan.

De floatlands zijn niet gebouwd om zwerfvuil op te vangen.
Het floatland kan snel ontsiert worden door zwerfvuil. De Dienst Waterbeheer stadsdeel De Pijp vraagt met een toelichting aan brugleuningen aandacht voor deze groene oases in de stad en verzoekt er op toe te zien dat het geen dumpplaatsen worden van afval en zwerfvuil. (020-5739664)

De Sluis, Jacob Isaackszoon van Ruysdael

Foto's en tekst Hans Arend de Wit

Terug naar Switch Image Features.