M'n vader liep naar de boeken. Het was te laat om nog ergens diep op in te gaan, maar zolang ik m'n cola niet op had kon ik wel even blijven om te praten.
'We hebben het er nog niet over gehad,' begon hij, 'maar ik stel voor dat je tot je vakantie vrij neemt. Dan heb je de tijd om je in het een en ander te verdiepen, hier een daar naar toe te gaan, en nog een tijdje freewheelend door het leven te gaan. Dan kun je bijvoorbeeld dit boek lezen. Ik heb dat een keer gekocht op Koninginnedag maar ben er niet aan toegekomen om het te lezen. In een relatie als de onze kunnen we ook plaatsvervangend lezen. Het is een boek over de legendarische KLM-piloot Iwan Smirnoff, die in de jaren voor de Wereldoorlog bekend en beroemd was, waar mijn vader me ook over verteld had. Hij had wat van die epigonen in verschillende takken van sport. Ik geloof dat hij een van de vliegers was die vloog op de wereldrecordvlucht naar Batavia met de Pelikaan, een avontuur dat vergelijkbaar was met de vlucht van Lindbergh. Het wonderlijke van het boek is dat de Spirit of St. Louis in goud op de linnen cover is gedrukt, gold embossed, gestempeld.

Het is geschreven door een Engelse schrijfster, vertaald in het Nederlands, en gekocht door J.M. van Nieuwburg, wonende op de Brinklaan 64, te Bussum, misschien wel een oud-gezagvoerder. Gestolen of geleend van... stond er boven zijn naam. De man zal al lang dood zijn, en dit boek is waarschijnlijk met de boedel door de weduwe van de hand gedaan. Hoe de Spirit op de cover is gekomen mag jij nu mooi uitzoeken.'
Ik had nog zoveel te lezen, ook vakliteratuur. De voorbereidingen van de vlucht van Lindbergh, het hele verslag van de reis. De roadtest van de Carver. Boeken van De Saint-Exupéry. Komt het daardoor, dat de meeste artikelen zo oppervlakkig zijn, omdat de schrijvers te weinig tijd kunnen besteden aan de voorbereiding van hun stuff, omdat het teveel tijd kostte en die tijd te weinig geld opleverde?
M'n vader had een tijdje in de encyclopedie gebladerd, terwijl ik naar met m'n moeder naar het journaal keek, en kwam liet een foto zien van een vliegtuig met vier mannen daarvoor.
'Dit is de Uiver,' zei hij, 'een Douglas DC2, die van Londen in een recordtijd naar Melbourne vloog. Het is precies de zelfde foto die toen ik een jongetje was op de boekenkast stond, door jouw opa opgeplakt en vrijstaand gefiguurzaagd met een standaardje erachter. Die interesse in de lucht zit dus historisch in de familie. Ik heb daar jaren naar gekeken, nooit naar gevraagd, nooit over gepraat kan ik me herinneren. Maar misschien heeft hij me wel eens over die vlucht verteld en kan ik het me dat niet meer herinneren. Die opa was wel een markante figuur, want mijn vader vertelde eens dat hij van kartonnen bouwplaten Schiphol had gebouwd, met kleine vliegtuigjes op het platform. Ook de Tante JU, de Junkers 52 van de Junkers fabriek waar hij in de oorlog door de Duitser was tewerkgesteld. Ja, dat is krankzinnig, dat jouw opa bij de fabriek werkte waar de Duitse bommenwerpers werden gebouwd. Dit is de zelfde foto!'

De gedachte aan nog een paar weken nee maanden freewheelen was heel vreemd, vooral omdat er een stapel boeken stond en een lange to-do list van acties en aandachtspunten. Dus niks vrij en vakantie. In het zonnetje op het balkon zitten met een cola waren niet de dagen die ik me had voorgesteld. Het lukte niet om te focussen op mijn nabije toekomst. De promotie dacht ik geen moment meer aan, alsof ik dat station al gepasseerd was. En ik vond dat ik ook gelijk al m'n titel op het kaartje had moeten zetten. Hoe vlieg ik ergens binnen? Met wat voor   geloofsbrieven? M'n vader was al vroeg de deur uit voor een interview in een verre plaats in het Oosten. Hetty was naar school en m'n moeder vertroetelde me met wentelteefjes als ontbijt. Op de laatste twee deed ik appelmoes.
'Wat ga je doen vandaag,' vroeg ze.
'Ik ga naar m'n boodschappenlijst kijken en dat misschien nog wat aanvullen.'
'Heb je Koedijk al genoteerd?'
'Daar verheug ik me op, maar dat staat op Zondag in m'n agenda.'
'Bespeur ik enige besluitenloosheid of zelfs lusteloosheid in je stemming?'
'Ik heb zóveel plannen en ik ben met zóveel interessants bezig dat ik niet goed weet te kiezen wat eerst te doen. Het lijkt op een impasse maar die kan binnen een minuut voorbij zijn. En een kop koffie kan al voldoende zijn om me op weg te helpen. Ik moet om te beginnen een planning maken van wat ik allemaal lezen wil.'

Mam gaf me een zoen, zei dat ze trots op me was en schonk een kop koffie in. Dat alles gaf me een zetje in de goeie richting, lethargie, dat woord moest ik opzoeken, maar dat was het niet in ieder geval, apathie was het ook niet, de leemte misschien na hard en gericht studeren, een zwart gat als waar men in viel na de pensionering. Als ik het boek over Smirnoff helemaal zou moeten lezen, om er achter te komen dat de gouden stempel van de Spirit niet meer was een verluchtiging die de binder nog had liggen, dan zou het op dit moment verspilde tijd zijn. Dat was het nadeel van boeken, dat je niet met Control-F kon vinden waar het stond, en vooral in dit geval, of er wel iets over de Spirit in stond.
'Procrastination in most cases is the cause of foreclosure of a creative venture,' said my father more than once, lanterfanten, uitstellen, leeglopen, straatslijpen.
Met straat slijpen dacht ik aan de Carver. Zonlicht scheen op de ruggen van de boeken, die de meerkennis vertegenwoordigden van mijn vader, alles wat ie meer wist dan ik en wat ie in de leunstoel meer beleefd had, ingeleefd had, door meegesleept was. Ik pakte een boek van Carver , Raymond Carver, bladerde en vond: 'It's strange. You never start out life with the intention of becoming a bankrupt or an alcoholic or a cheat and a thief. Or a liar.'
Na een ochtend lezen en het schuiven van stapeltjes en het maken van notities kwam mijn moeder me halen voor de lunch. De stemming was doorluchtig zonnig en voor attentie.
'Weet je,' zoals zij een intiem gesprek begon, 'eigenlijk ben je een heel bijzondere jongen.'
'Dat valt wel mee,' zei ik, 'vergeleken met wie overigens. Op het bureau van pap heb ik alles gezien en geleerd en ingenomen. Als ik bijzonder ben dan komt dat door jullie.'
'Ik hoor je nooit over meisjes. Soms maak ik me zorgen dat je altijd zo alleen bent.'
'Dat lijkt maar zo,' zei ik en ik gaf haar een zoen. 'Op de UVA had ik toch altijd mensen om me heen. En wie weet heb ik wel heel veel met veel meisjes gescharreld. Nee hoor, maak je geen zorgen.'
Ze bakte een ei voor me, perste sinaasappels, feestelijk.
'Wat vind je van Brechtje?'
'Astrid van Sander vind ik heel leuk, dat is nou typisch een meisje dat ik heel aantrekkelijk vind. Spits en lief en mooi en bewegelijk en geestig, maar die werkt altijd, het hele weekend bedienen in de horeca. Dat is een mooi fantastische leven, maar niet voor mij. Als ik naar d'r moeder kijk zie ik dat het een fantastische vrouw zal worden. Maar daar kan ik nu niks mee.
'Ik heb echt met jullie een headstart gehad, maar die voorsprong wil ik niet verspelen als je begrijpt wat ik bedoel.'
'En Brechtje?'
'Ik zie Brecht als een nuchter en fris en helder en warm denkend en voelend meisje, nuchter en ook heel geestig. Ik kan wel de hele dag naar haar ogen kijken. Maar zij woont daar, en ik hier. Van de zomer zal ik weer daar naar toe gaan. Het was tot nu toe bijna niet te doen. Brecht is lief en zorgzaam en fideel, heel wonderlijk dat ik me bij haar zo op m'n gemak voel. Je kunt er van dromen, van zo'n meisje, of zeg maar Brechtje dus, en fantaseren, maar uiteindelijk gaat het toch om een chemisch proces waar wij toch niets van begrijpen, en daar wil ik niet in sturen. Ik loop er niet achter aan. Dat doen we niet zoals jullie vroeger. Wees maar niet bang dat ik blijf zitten.'

Na de twee boterhammen gebakken ei wilde ik niet afsluiten met kaas of met   chocoladehagel maar nam ik vruchtenhagel als begin van een vrolijke voortzetting van de dag.

De volgende ochtend was ik al vroeg bij Peter. Hij had alle tijd deze dagen omdat er een opdracht was afgezegd.
'Het budget was gemillimeterd,' zei hij, 'maar ze lieten het een ander doen, no cure, no pay, en in het laatste geval minimaal. So it goes these days.'
Ik vertelde over de Carver en Peter reageerde met enthousiasme.
'Als er straks helicopters komen, nee gyrocopters, dan heb je een waardevol contact dat je later iets interessants kan opleveren. Maar nu al zit er een mooie feature in, vind je niet?'
Intussen reed ik heen en weer met de Lunar Vehicle.
'Eigenlijk is die astronaut een collega van je, met z'n Hasselblad. Kun je je arbeidsterrein niet uitbreiden naar de ruimte?'
'Ik ben me daarop aan het voorbereiden,' zei Peter, 'of nee, misschien is het iets voor jou.'
Hij gaf me een doosje waar een waarop een foto stond van die zelfde Lunar Vehicle en de Lunar Module, een ventje in een ruimtepak naast een Amerikaanse vlag, een logootje van Fisher Space Pen in de rechterbovenhoek.
'What ís this!'
'Een aardigheidje voor je als je het nog niet kende of hebt zelfs. Ik zag je zo naar de Lunar Vehicle kijken en dit heeft er wel mee te maken. Een pen die voor de Nasa is gemaakt, die is meegegaan naar de maan.'
Een schrijfinstrument dat met de dop op het achterstuk een volwaardige lengte heeft maar met de dop erop een stukje kleiner is dan normaal, zodat ik geen gaten in het borstzakje van m'n nieuwe overhemd zal krijgen, mam. Maar er zit meer aan vast. In de klap van het doosje in het doosje zit een klein boekje waarin een beschrijving zit van de pen.
'Iets speciaals kortom,' zei ik. 'Voor de astronaut omdat hij ook schrijft in een omgeving waar geen zwaartekracht heerst, voor de soldaat omdat hij blijft schrijven onder extreem koude, vochtige en warme condities, voor duikers omdat hij onder water schrijft, omdat een agent in de regen er een proces verbaal mee kan schrijven, je kunt er ondersteboven mee schrijven, wat ook in space handig is, en op allerlei materiaal waar je zelfs met een viltstift niet op kan schrijven. Fantastisch Peter!'
'Ik zag hem bij Pen en Papier in de PC,' zei Peter, 'Ik raakte erover in gesprek met die jongen daar en die praatte zó aanstekelijk over de techniek dat ik hem niet kon laten liggen. Ik heb er zelf ook een hoor. Hiermee kan ik bijvoorbeeld de datum en een opdracht schrijven op de bouwtekeningen van de Lunar Vehicle die ik in Amerika heb besteld.'
Peter pakte een grote envelop en gaf deze aan mij, een dikke envelop met het logo van het luchtvaartmuseum in Oshkosh.
'Ik zal er straks een briefje aan Brechtje mee schrijven, nu even niks geen email!'