De FOTOgraaf van 25 Augustus 2007

Nieuwe dynamiek in de persfotografie.

Hoe Tjapko de Heus
zich ontwikkelde van fotograaf tot
managing director bij het ANP.

Hans Arend de Wit

Met de terugval van de budgetten voor reclame en marketing zijn de inkomsten van veel fotografen problematisch minder geworden. En redacties van kranten en tijdschriften besteden minder aan fotografie, laten soms zelfs de foto's door de schrijvende journalisten maken. En als je toch zó gefascineerd bent door de fotografie dat je daarvan beslist je professie wil maken dan is het in deze stemming niet eenvoudig om ergens een start te maken. Hoewel zij uitschieters zijn, die in het verleden als het ware een lot in de loterij hebben gewonnen, blijven de fotografen die het helemaal gemaakt hebben wel tot de verbeelding spreken.
Het is onbegrijpelijk dat hiertussen de fotojournalist opmerkelijk onderbelicht is gebleven, hoewel die sector van de fotografie zoveel interessante, dynamische ervaringen kan bieden. De vraag is natuurlijk of je dat wil, of je het karakter, de mentaliteit en de kwaliteiten hebt. Dat is de vraag, maar dat geldt overal voor.
De aanloop tot een goeie positie op het vakgebied van de fotojournalist liep voor de meesten net zo uiteen als in elk ander beroep. Welke weg heeft Tjapko de Heus genomen, voordat hij managing director werd van Capital Photos, deel uitmakend van het ANP.

Hoe kom je op zo'n stoel?
Tjapko is 41 jaar. Hij runt de ANP Photo-vestiging Capital Photos. Hoe kwam hij daar, op die stoel? Zijn stoel staat in een kantoor op de tweede verdieping van een laagbouwpand op Schiphol Oost, tegenover het onderkomen van de Dutch Dakota Association. Een droom van een locatie als het beroep van fotojournalist je jongensdoom was. "Nee, dat was het niet, niet meteen."
Op korte afstand start een straalvliegtuig, waardoor Tjapko wat harder gaat praten.   Wilde hij altijd fotograaf worden, was het toeval, of wilde hij misschien zelfs wel heel uitgesproken persfotograaf worden? Wat had hij voor ogen?
"Het is begonnen als toeval. Na mijn middelbare school wist ik niet zo goed wat ik wilde en heb ik eerst mijn dienstplicht vervuld. Voordat ik zou gaan studeren kreeg ik een baantje bij een plaatselijke fotohandel in het dorp Pijnacker. Ik fotografeerde wel, maar dat was geen grote hobby, geen passie. Ik was meteen verkocht. Onder klanten waren professionele fotografen en hobbyisten, waar ik veel mee praatte, waaronder Paul Bergen, die later een bekend popfotograaf werd. Paul werkte bij de plaatselijke krant. Toen hij naar een fotobureau in Delft ging kwam er een plaats bij de krant vrij. In de donkere kamer was het eerst een gemodder, maar ik leerde snel en het enthousiasme werd een passie tot er een moment kwam dat ik gedegen verder wilde en naar de fotovakschool in Apeldoorn ging. Het meeste leer je natuurlijk toch in de praktijk ervoer ik later maar het was goed om daar de basis te leggen. Nadat ik twee jaar bij die krant had gewerkt ben ik in het diepe gesprongen en met de krant als eerste grote klant als freelancer verder gegaan. Dat heb ik vijftien jaar gedaan, met succes en veel plezier. Ik nam een studio over in Delft en ben me ook gaan specialiseren in reclamefotografie en portretfotografie."

Capital Photos
"Dat heb ik tot zeven jaar geleden gedaan, een moment waarop ik een keerpunt had bereikt waarop ik een andere richting zocht. Toen maakte mijn broer me er op attent dat er bij ANP Photo gezocht werd naar een persoon voor de sales. Binnen drie maanden was ik daar sales manager. Daarna werd me gevraagd of ik de fotoredactie wilde leiden, waar 18 mensen werkten, fotografen en bureauredacteuren. Op deze productieafdeling produceerden we nieuwsfotografie en features voor het ANP Photo archief.
Met de overname van Capital Photos, vorig jaar oktober, heeft ANP Photo de diensten uitgebreid met fotografie op maat voor bedrijven en instellingen. Ik heb een aantal maanden als een soort interim manager de sfeer op Schiphol mogen proeven en voelde mij meteen thuis. Ik heb daarom de overstap gemaakt van ANP Photo in Rijswijk naar Capital Photos op Schiphol. Vanuit Schiphol fotograferen wij voor klanten als Philips, ABN-AMRO, KLM, Martinair, UPC, TNT en voor heel veel PR-bureaus. Onze specialiteit is PR-fotografie. We maken nieuwsfoto's bij allerlei evenementen in opdracht van een klant. Deze foto's kunnen we dan distribueren naar de media via het vitale netwerk van ANP Photo. Naast PR-fotografie doen we veel corporate fotografie in de vorm van portretten, reportages etcetera."

ANP Photo
"ANP is van huis uit een nieuwsbedrijf, maar heeft ook aantal business lines sinds ANP een bv is geworden, dat is sinds 1998. Deze business lines verkopen de basisproducten van het ANP in de vorm van tekstberichten en nieuwsfoto's door aan bedrijven en instellingen. Oorspronkelijk was ANP een stichting en waren de dagbladen eigenaar, nu zijn dat investeringsmaatschappijen.
ANP Photo bv is een van de business lines met een aantal merken onder zich als Capital Photos voor opdrachtfotografie, KIPPA voor TV- en entertainmentfotografie, World Portraits, een ssort fair trade fotografie, Royal Images voor nationale en internationale koninklijk huis fotografie en het Historisch Fotoarchief. Alles over deze merken is te lezen en te bekijken op de website van ANP Photo."

ANP nieuwsfotografie en matrixen
"Bij ANP Photo gaat alles 100% digitaal. Snelheid is cruciaal. De vaste fotografen van het ANP maken zelf een selectie en sturen het meteen door naar het distributiekanaal van ANP Photo. De fotoredacteur zit daar niet meer tussen.
"Een fotoredacteur bij het ANP moet een soort matrix in gedachten hebben van de klanten, want de wensen voor het gezicht van elke krant lopen sterk uiteen. De Telegraaf wil een heel ander soort foto's hebben dan zeg maar De Volkskrant, een tabloidkrant heeft weer heel andere wensen als gevolg van het formaat, of vierkant, of liggend, elke krant is anders. We kunnen de verschillende kranten ook niet overvoeren met verschillende foto's, dat moet door ons al van tevoren worden uitgekiend, want zo'n krant krijgt naast ons aanbod ook materiaal aangeboden door AP, Reuters, EPA, AFP en nog van eigen fotografen, duizenden foto's. Wij houden rekening met het karakter van de krant, het eigen gezicht, de manier van werken, de visie, en de format, de wenselijke sfeer. De Telegraaf wil graag mensen laten zien, die in de lens kijken, Trouw wil het juist weer heel anders hebben, strakker, een ander soort beeld. Voor internet moet je weer closer fotograferen, omdat het maar kleine plaatjes worden, en we op dat formaat geen overzichten kunnen laten zien. In principe moet een krant gevuld kunnen worden met fotografie van ANP, met sport, economie, binnenland, buitenland, en entertainment. De dagbladen moet daar op kunnen rekenen. Wij praten voortdurend met de fotografen om het besef levend te houden wat de vraag uit de markt is. Wij hebben dagelijks en voortdurend contact met de klanten en dat wordt doorgespeeld naar de fotografen. Onze missie is om voor onze klanten bijna real time actuele en belangrijke gebeurtenissen in beeld te brengen voor het internet en voor de gedrukte media."

www.anp-photo.com