Auto Union Museum
in Bergen.

Een historisch overzicht.

Een oorspronkelijke collectie cultuurgoed is
het collectieve geheugen van onze geschiedenis.

De twintiger jaren van de vorige eeuw waren in Europa weinig rooskleurig. Vooral in Duitsland waren de gevolgen van de eerste wereldoorlog rampzalig. Werkloosheid, gebrek aan vertrouwen en politieke onrust veroorzaakten een gevoel van grote onmacht.
In de industriegebieden waren bedrijfssluitingen aan de orde van de dag. In de auto- en motorindustrie verdween de een na de andere fabriek om daarna voorgoed in de vergetelheid te geraken. In het Ertzgebergte rondom Chemnitz waren rond de eeuwwisseling veel fabrieken ontstaan die zich met ‘voertuigtechniek’ bezig hielden. Bekende namen waren destijds al Horch, Audi, DKW. en Wanderer.
Het merk Horch stond voor de absolute topklasse in automobiel fabricage en werd in 1895 opgericht door dr. August Horch, één der grootste pioniers in de Duitse autogeschiedenis. Hij richtte in 1905 het merk Audi op nadat hij noodgedwongen uit z'n eigen bedrijf was gestapt. August Horch kon voor z' n nieuwe fabriek zijn naam niet meer gebruiken. Deze bleef eigendom van de eerder opgerichte onderneming. De merknamen Horch en Audi hebben echter een grote verbondenheid.

Horch en Audi:
Horch in een afleiding van ‘Hörchen’, is ‘luisteren’.
Audi heeft verbanden met het Latijnse ‘Audire’, is ‘luisteren’.
De combinatie werd gelegd door een 14-jarige student, die het woord ‘Horch’ letterlijk vertaalde in het Latijnse woord ‘Audi’. Opmerkelijk is dat dit woord ‘luisteren’ vaak is te plaatsen in de bedrijfsfilosofie van de Auto-Union / DKW namelijk: het ‘luisteren’ naar de tijd en het er naar handelen.

DKW
Jorgen Skafie Rasmussen, Deen van geboorte, begon in 1905 met het fabriceren van Damptkraftwerkzeugen en bouwde zelfs in 1915 een DampfKraftWagen. In 1918 begon bij met de productie van motoren en motorfietsen onder de naam DKW In de wandeling was de betekenins ‘Das Kleine Wunder’. In 1928 werd met de productie van auto’s begonnen.

Wanderer

Het merk ‘Wanderer’ vindt z'n oorsprong in 1880, eerst met de productie van naaimachines, fietsen en kantoormachines. Later kwam de fabricage van motorfietsen en auto's. Het was voor 1940 een gerenommeerd automerk met vooral robuustheid en degelijkheid als uitstraling.

De 4 genoemde namen stonden in de twintiger jaren voor erkende fabrikaten. De problemen werden door de crisis echter steeds groter en de overlevingskansen geringer. In de algehele malaise werd Audi in 1928 gedwongen een samenwerkingsverband aan te gaan met DKW, destijds ’s werelds grootste producent van motorfietsen. In 1930 stokte, evenals bij Horch, ook daar de adem. De economische situatie was desastreus geworden. De banken bepaalden de strategie.

Onder grote druk van de Saksische Staatsbank en onder de bezielende leiding van Dr. Richard Brühn werd in 1931 de Auto-Union opgericht. Schier onoplosbare problemen deden zich voor, maar werden onder grote druk opgelost. Ook de autoafdeling van Wanderer, destijds van grote importantie, werd in de fusie betrokken.
Als beeldmerk voor de nieuwe Auto-Union werd kozen voor 4 aan elkaar gesmede ringen; die eenheidg kracht en verbondenheid moesten uitstraling in een tijd die al z'n glans verloren had.


Ieder merk had z'n eigen Ring.


Horch stond voor absolutie topklasse, met als beeldmerk de "gekroonde" H.
Audi voor de hogere middenklasse.
Wanderer voor de hogere middenklasse.
DKW stond aan de basis van de motorisering met eenvoudige auto’s en scherp geprijsde motorfietsen.

Alle DKW’s werden aangedreven door eenvoudige maar betrouwbare tweetaktmotoren. Ook was DKW vanaf 1931 pionier op het gebied van de voorwielaandrijving. De nieuwe combinatie werd snel een begrip in de Duitse en Nederlandse auto- en motorindustrie.
De merknamen Horch, DKW, Audi en Wanderer zouden voor de toekomst gewaarborgd zijn. De snelle opkomst van de Auto-Union werd gerealiseerd, door innovaties, nieuwe kapitaalinjecties, verbeterde productiemethoden en moderne verkooptechnieken. Ook een zich langzaam herstellende economische situatie zorgde voor een betere toekomst.

De racesuccessen van de Auto-Union ‘Silberpfeilen’ uit de Horch fabrieken en de ‘huilende’ DKW compressor racemotoren zorgden voor een grote naamsbekendheid. Deze waren in de "dertiger" jaren onoverwinnelijk. Gezien de start van de Auto-Union in een zéér moeilijke tijd zal het geen verwondering wekken dat DKW met z'n laaggeprijsde produkten een toonaangevende en smaakmakende rol speelde in de nieuwe Auto-Union.
Met het beschikbare kapitaal en de opkomende motorisering werden de grootste investeringen van de Auto-Union gedaan in DKW. Dit resulteerde in verreweg de grootste omzet.
Men had naar de tijd ‘geluisterd’ en er naar gehandeld. Luxe was nog ver weg.
Niet alleen in Duitsland, maar ook in Nederland speelde DKW een grote rol in de naamsbekendheid van de Auto-Union. Dit speelde zowel voor als na de tweede wereldoorlog. De andere merken hebben voor de oorlog geen grote invloed gehad op de Nederlandse markt, alhoewel ze hier wel verkocht werden. Na de allesvernietigende oorlog moest na 1945 opnieuw worden begonnen. De fabrieken van de oude Auto-Union lagen in de Oostzône. In het westen werd een nieuwe Auto-Union opgericht met fabrieken in Düsseldorf en Ingolstadt. Men ‘luisterde’ naar de tijd en de meeste mogelijkheden lagen in betrouwbare en betaalbare vervoersmiddelen in een zich snel herstellend Europa.

De start betekende dat de meeste voor de hand liggende keuze werd gemaakt. Het gezicht van de Auto-Union werd bepaald door DKW met motorfietsen en betaalbare en betrouwbare auto's evenals in de dertiger jaren. Men ‘luisterde’ weer naar het tijdsbeeld en handelde ernaar. Al in 1948 werd de productie weer opgestart. De andere merken leken van het toneel te zijn verdwenen.

De tijden veranderen.
De welvaart nam toe, innovaties volgden elkaar snel op. Het gehele industriële en sociale beeld wijzigde zich. Men stelde hogere eisen. Men wilde zich comfortabel en ‘overdekt’ verplaatsen. De tijd luidde praktisch het einde in van de Europese motorindustrie.
Bij DKW stopte men in 1957 met de productie van tweewielers. Ook de fabriek met z'n eenvoudige maar technisch niet optimale tweetact motoren kwam in de problemen.

Een tijdelijk investeerder Daimler Benz ontwikkelde een nieuwe viertact motor voor de
DKW F 102. Maar dit was geen DKW meer, het merk dat de tweetakt altijd trouw was gebleven.
De fabrieken waren er maar de verkoop stagneerde. Het volkswagen concern dat glorieuze tijden meemaakte met de ‘Kever’ kreeg het meerderheidspakket van de aandelen in handen en haalde de gerenommeerde en roemruchte Auto-Union familie in huis.

Men ging steeds hogere eisen stellen en was bereid hoogwaardiger producten te kopen. Volkswagen had voor ‘upgrading’ van z'n producten een andere naam nodig, en wat gebeurde, de DKW F 102 met tweetact motor ging verder onder de naam Audi met viertact motor. De DKW F 102 werd de Audi 60.
De naam Horch kon niet gebruikt worden, want deze werd ‘vastgelegd’ door een vroegere investeerder. Maar de naam Audi was terug met als beeldmerk de 4 ringen van de Auto-Union. De zestiger jaren werden gekenmerkt door grote technische vooruitgang. Betere materialen, een explosieve groei in de elektronica en verbeterde meettechnieken zouden de toekomst gaan bepalen. Een toekomst die door Audi zorgvuldig werd uitgestippeld. Er werd voor innovatie gekozen met techniek als hoofdthema!! De geschiedenis van Audi is bekend en is dagelijks herkenbaar. Audi en Horch, een onmiskenbare verbondenheid. De reputatie en glans van de "gekroonde koning", gaf een nieuwe richting aan, het streven naar de absolute topklasse. Men had naar de tijd "geluisterd" en ernaar gehandeld.
Was eerst DKW de spraakmakende dochter van de respectvolle en roemruchte Auto-Union; nu zorgt Audi ervoor dat wereldwijd de herinneringen aan de familie gewaarborgd blijven, zodat de 4 ringen altijd hun glans zullen blijven behouden.

Grote technische innovaties
1. quattro permanente vierwielaandrijving
2. verzinkte carrosserieën
3. space frame en carrosserieën in aluminium
4. multitronic versnellingsbakken
5. F.S.I., direct ingespoten benzinemotoren rechtvaardigen dan ook volledig de slagzin: ‘voorsprong door techniek’ en zij luiden een nieuw tijdperk in:
Audi - Audire ‘luisteren’ en men handelde ernaar!

Het Auto-Union Museum.

Kunst en techniek in BergenIn liet Auto-Union Museum wordt een deel van de Auto-Union geschiedenis belicht met zeldzame auto’s uit de DKW geschiedenis, het destijds gezicht bepalende merk van de Auto-Union. De collectie is uniek in de wereld. Aan de andere merken wordt d.m.v. modellen en foto's steeds meer aandacht besteed.
In het kunstenaarsdorp Bergen is een ideale combinatie gevonden door samenwerking met kunstenaars uit Noord-Holland die met schilderijen en beeldhouwwerk zeer afwisselende exposities naar buiten brengen. De kunstcollectie wordt om de vijf weken gewisseld en kent diverse variaties. Het privémuseum is zaterdag en zondag geopend van 13.00 tot 17.00 uur. Op verzoek zijn groepsafspraken mogelijk.

Ruïnelaan 11
1861 LK Bergen Noord Holland
Telefoon 072-5813640
H. Geerts

 

De Weg Terug,
het boek.