Bristol

De Bristol 450 Le Mans kwam
als een meteoor in een flits voorbij.

Hans Arend de Wit

Nadat het gebulder van de bommenwerpers en de jachtvliegtuigen op de Engelse vliegvelden van de RAF was weggestorven werden er al spoedig met auto's op de start- en landingsbanen races gereden, eerst getunede personenauto's en later sportwagens, waarmee men over de openbare weg naar het circuit kon rijden, daar de races reed, en als men geluk had gehad daarmee weer naar huis. De fabriek en de researchafdeling van de Bristol Aeroplane Company stonden dicht bij de banen van de RAF-basis van Filton, zodat toen de een nieuwe afdeling van Bristol auto's ging bouwen deze op het banenstelsel, dat geschikt werd gemaakt als autocircuit, die daar heel conveniënt uitgetest konden worden.

De Bristol 400, die een kopie was van de vooroorlogse BMW 327, werd in 1947 geïntroduceerd, de 401, waarvan het prototype werd gebouwd door Touring, werd in 1949 gelanceerd. In de amateur saloon racing die sterk groeide werd steeds meer en met succes de Bristol sports racing motor gebruikt, en zo groeide bij de Car Division het denkbeeld om professioneel aan races deel te nemen, en daarvoor sportwagens te bouwen op het niveau waarop men de vliegtuigen bouwde, in wat in de tweede wereldoorlog de grootste fabriek in de wereld was. Het belangrijkste vliegtuig was de Bristol Beaufighter, een multifunctioneel toestel dat zowel als bommenwerper dienst deed en ook als jachtvliegtuig en nachtvlieger. Na de oorlog werd de Bristol 170 Wayfarer een veelgezien vrachtvliegtuig waarmee welgestelden vanaf Lydd Airport met hun auto Het Kanaal overstaken. Na verschillende fusies, overnames en afsplitsingen bouwden de vliegtuigbouwers van de groep de Concorde. Met snelheid en stroomlijn, en een eigenzinnige kijk op constructies en materiaaltoepassingen in het dna, had Bristol ook een eigen visie op hoe snelle auto's gebouwd zouden moeten worden.

Het plan om een sportwagen speciaal voor Le Mans te bouwen zou de meest ambitieuze designers een unieke gelegenheid bieden om alles uit de kast te trekken, en zelfs verder te gaan. Hierin speelde aanvankelijk Leslie Johnson een belangrijke rol nadat hij als eigenaar van English Racing Automobiles Ltd. - ERA - een veelbelovende racer had met een Bristol-motor als krachtbron, die hij compleet met tekeningen aan Bristol verkocht. Deze racer was een heel geschikte basis omdat hij een formidabel bochtgedrag had en een grote stabiliteit tijdens heftig remmen. De essentie van de wegligging zat in het stijve chassis dat bestond uit twee buizen van een magnesiumlegering, onderling verbonden door buizen van het zelfde materiaal, dat het frame een torsiestijfheid gaf die uitgebuit kon worden in een anders ondenkbaar softe vering. Dit was de basis die de ingenieurs van Bristol verder moesten ontwikkelen want er waren aanvankelijk nog grote problemen met de onvoorspelbare overgang van het aanvankelijke onder- naar bijna onbeheersbaar overstuur, die werden opgelost met een systeem van ingenieuze geleidingsarmen.

Terwijl in opzet de nieuwe two-seater racer al heel ongebruikelijk was werd de carrosserie minstens zo verbazingwekkend, in het interieur schakelaars en overkapte instrumenten, die vooral effectief in de bediening moesten zijn, als in een cockpit van een gevechtsvliegtuig. Het uiterlijk was zo opvallend aërodynamisch ontworpen dat het wel beslist afkomstig moest zijn van een vliegtuigfabriek.

Het eerste ontwerp werd in 1953 uitgevoerd door een zekere Mr Summers, waarin van de oorspronkelijke gave Bristol 401 niets terug te vinden was. Verschillende mannen hebben er zich nog mee bezig gehouden, en werd de 450 steeds fraaier en functioneler. Het visueel meest opmerkelijke en kenmerkende waren twee grote vinnen die vanuit het dak naar beneden tot over de achterkant zwiepten. De functie hiervan was de luchtstroom vast te houden en het aërodynamisch centrum van de druk naar achteren te verplaatsen en een grotere koersvastheid teweeg te brengen, maar gaf de body ook een fascinerend eigenzinnig, en ook heel aantrekkelijk aanzien.

De 450 was minstens zo snel als alle mededingers in de 2000 cc klasse door z'n krachtige, betrouwbare sports racing motor , maar vooral door de gestroomlijnde vormgeving die na al die jaren nog steeds fascinerend is.

In een modelshop zul je niet gauw een Bristol 450 Le Mans Coupe tegen komen, maar op ebay komt ie als Dinky nog wel eens voorbij, of een veel fijner gedetailleerde van Bizarre. Schrik niet als die met maar één ruitenwisser aankomt, want dat was de standaard uitvoering.

In de periode van 1953 tot 1955 reed de 450 in vier grote races en brak zes internationale records. In zijn korte leven kwam hij in een flits voorbij als een meteoor, schreef de pers indertijd.